Pasif Yangın Durdurucu Uygulamaları

Pasif Yangın Durdurucu Uygulamaları


Yapıların yangından korunması söz konusu olduğunda, bilinen üç farklı yöntem akla gelmektedir. Bunlar, algılama sistemleri, aktif söndürme sistemleri ve pasif yangın durdurucu sistemler olarak gruplandırılabilir. Bu üç kritik sistemin yapılarda bir arada bulunması, olası can kayıplarını en aza indirmede, yangın esnasındaki mal kayıplarının azaltılmasında, yangından sonraki etkilerin ve risklerin oluşmamasında ve ilgili yapının tekrar kullanıma sokulabilme süresinin kısaltılmasında çok önemli görevler üstlenirler.

Yapılarda yangın bölümlendirmesi projelendirme aşamasında yapılması gereken bir uygulamadır. Yangın yönetmeliklerinde açıkça belirtilen döşemeler, kaçış yolları, kaçış merdivenleri gibi bölümlerin dışında, yapı içerisinde tehlike arz ettiği düşünülen bölümler veya yapının kullanım amacına bağlı olarak önemli bulunan veya insanların yoğunlukla bulunduğu alanlar yangın zonlarıyla koruma altına alınmalıdır. Bu tarz yangın zonlamalarındaki esas amaç, yapı içerisinde yangının bir zondan diğer bir zona sıçramasını engellemek, bununla birlikte, katlar arasındaki yayılımı engelleyerek yangını çıktığı zonlarda belirli bir süre için durdurmaktır. Bu tarz uygulamalarda yangın kadar diğer tehlikeli unsurların da dikkate alınması gerekmektedir. Özellikle yangından çok daha hızlı yayılan zehirli gazlar ve dumanların yayılımı ve ısı transferi de dikkat edilmesi gereken unsurlar arasındadır. Yapılarda gerçekleşen yangın olayların çoğunluğunda yaşanan can kayıpları ateşin kendisinden değil, zehirli gazlar ve dumanın solunmasından kaynaklanmaktadır. Amerika’da yapılan araştırmalara bağlı olarak yangın esnasında elde edilen çarpıcı bilgiler şöyle özetlenebilir:

• Yangında can kayıplarının en büyük sebebi duman ve zehirli gazlardır. Ölümlerin yaklaşık %70’i duman zehirlenmesinden olmaktadır.

• Ölümlerin yaklaşık %60’ı yangının çıktığı mahalde değil, başka bir mahalde gerçekleşmektedir. (%30’u aynı katta, %30’u aynı binada).

• Yangın esnasında ortam şartlarına bağlı olarak duman, dakikada 15-100 m arasında ilerlemektedir.

• Yangından kurtulanların %50’si yangın esnasında 4 metreden ötesini görememiştir.

Bu sebeplerden dolayı öncelikle yangının ve oluşturduğu zehirli gazların mahaller arasında ilerlemesi önlenmelidir. Yangının çıktığı mahalde, alev ve dumanların öncelikli olarak düşey yönde döşemeler üzerindeki boşluklardan ve yatay olarak duvarlar üzerindeki boşluklardan ilerleyeceği prensibine göre, döşemeler ve yangın duvarları üzerinden geçiş yapan tüm tesisatlar yangına karşı yalıtılmalıdır.

Aşağıdaki görsellerde çeşitli pasif yangın durdurucu uygulama örnekleri görülmektedir.


Pasif yangın durdurucu ürünler dünya üzerinde çeşitli standartlara göre test edilmektedir. Ancak bu standartlardan en çok kabul görenleri ASTM (Amerikan Standartları), BS (İngiliz Standartları), DIN’dır (Alman Standartları). Bunun sebebi hem ilgili ülkelerin yangın yönetmeliklerinin gelişmişliklerinden hem de malzeme üreticisi olarak birçok pazar oyuncusunun bu ülkelerden çıkmasından kaynaklanmaktadır. Bu standartlarda test yöntem ve sistemlerinin nasıl oluşturulacağı net bir şekilde anlatılmıştır. Gerekli ana malzeme özellikleri ve kriterleri, geçiş yapan malzemelerin özellikle tesisat geçişlerinin geometrik dizilişleri, yaklaşma ve kenar mesafeleri tanımlanmaktadır. Bu sayede test düzenekleri ve sahada yapılacak uygulamalara liderlik eden bu kriterler, test düzeneği ile sahada yapılan uygulamanın birbirine yakın olmasını ve yangın anında test düzeneği ile aynı dayanımın sağladığından emin olunmasını sağlar. Bu nedenle sahada yapılacak uygulamalardan, önce onay dosyaları dikkatli bir şekilde incelenmeli ve detaylara uygun bir test numunesi üzerinde test edilmiş ürünler seçilmelidir. Uygulamadan önce kontrol edilmesi gereken en önemli detaylar ise şunlardır:

• Ana malzemenin tipi ve kalınlığı

• Boşluğun toplam boyutu, tesisat geçişleri arasındaki mesafeler ve kenara olan mesafeler

• Tesisat malzemesinin ve olası izolasyonların tipi ve yangın dayanımı

Arne Teknik, Hilti Pasif Yangın Durdurucu uygulamaları uzman bayisidir ve bu konuda sahip olduğu iş bitirmeler ile sektöründe önemli bir konumda bulunmaktadır.1

1 Yararlanılan kaynak: Mühendis ve Makine Dergisi Cilt:56 Sayı:661